Grappige stress in Momenten van Geluk

Foto: Marieke Wijntjes
De vloer en de muren van restaurant Calvi zijn rood bekleed en gesitueerd in een tent. De werkelijke wind blaast de kleedjes van de tafels. Het publiek zit op een podium met een afdak. Perfect past dit beweeglijk weer bij het toneelstuk ‘Momenten van Geluk’ van Alan Ayckbourn, dat op locatie gespeeld wordt door Theatergroep Suburbia op Stadslandgoed De Kemphaan in Almere. 

Moeder Laura (Henriette Tol) viert haar verjaardag in het restaurant waar ze al ruim dertig jaar komen. Moederlieveling en dromer Joost (Pepijn Schoneveld) heeft zijn nieuwe vriendin kapster Marina (Sarah Jonker) bij zich en hun zoon Willem (Titus Boonstra) is weer terug bij zijn vrouw Stefanie (Jessica Zeylmaker). Vader Gerard (Michiel Nooter) is blij omdat ze nu een happy familie vormen.

Maar schijn bedriegt want Laura denkt over gelukkig zijn heel iets anders. Haar kijk op haar kinderen en aanhang is alleen maar negatief. Voor deze liefdeloosheid geeft Ayckbourn ons een verklaring door in het verhaal te schakelen met tijd. We volgen de ene zoon in het verleden en de andere volgen we in de toekomst. Daartussen worden de gesprekken en ruzies tussen Laura en Gerard telkens stilgezet.

De speelruimte is en blijft het restaurant; eenvoudig en geniaal bedacht. Via de personages weet je waar ze in de tijd zitten. Helaas is het stuk teveel uitgesponnen, hoe leuk de teksten ook zijn, de scènes duren te lang. Actrice Tol speelde in de televisieserie ‘Bloedverwanten’ een moeder die de familie liefdevol bij elkaar wilde houden, in dit stuk echter mag ze het tegendeel bewijzen. Ook hier speelt ze nonchalant maar met een vanzelfsprekende haatdragendheid. Je bewondert haar valsheid.

Jonker is in de rol van ordinaire Marina hypernerveus en grappig maar onpeilbaar als het serieus moet zijn. De overige rollen zijn duidelijker ingevuld. Bij kleine dramatische momenten wordt er snel doorgespeeld. Suburbia wil ons laten zien dat de liefde tussen de stellen zakelijk is en de momenten van geluk maar spaarzaam. Hun gedrag is verklaarbaar geworden.

De ogenblikken van stress zijn het grappigst vooral bij Gerard wanneer Laura over haar slippertje vertelt, Gerard: “Niemand heeft jullie toch gezien? Wie weten het dan allemaal?” De verschillende oberrollen gespeeld door Wouter van Lierde zijn het aller-grappigst; ze vormen een klucht op zich.


Momenten van Geluk door Theatergroep Suburbia, op Stadslandgoed De Kemphaan, Almere. Bijgewoond: 16 juni. Nog te zien t/m 17 juli. Mogelijkheid tot theaterdiner. www.theatergroepsuburbia.nl

Eerder verschenen in de Gooi- en Eemlander op 18 juni 2010







Frank Groothof: ‘Ik laat kinderen zien wat de consequenties zijn keuzes’

Frank Groothof. Foto: Jørgen Koopmanschap

Al negentien jaar gebruikt Frank Groothof bekende werken uit het klassieke repertoire om theatervoorstellingen te maken voor jong en oud. Hij produceert er gemiddeld één per jaar en inmiddels zijn dat er 25.  ‘De jongen, het meisje en de heks van het woeste woud’ is zijn nieuwste voorstelling. Deze zal op 4 juli in openluchttheater Cabrio in Soest worden opgevoerd. Het is een leuk en spannend sprookje
over wat je allemaal kunt verliezen als je op jacht gaat naar macht, roem en rijkdom. Groothof maakt gebruik van muziek van Modest Moussorgski’s ‘Schilderijententoonstelling’ en zijn ‘Liederen en Dansen van de Dood’.  De muziek op geluidsband wordt gespeeld door  ‘Holland Wind Players’ o.l.v. Jeroen Weierink.
In de ‘De jongen, het meisje en de heks van het woeste woud’  komt het ‘je ziel verkopen aan de duivel-thema’ van Goethe’s Faust voor. Begrijpen kinderen dat wel? “Ik wilde altijd al Faust doen. Het gaat over de prijs die je moet betalen voor roem, rijkdom, kennis  en macht. Het is een heel interessant onderwerp: kinderen die aangezet worden tot kopieergedrag  middels  tv-programma’s als ‘Idols’ of the ‘X-factor’. Deze muziektheaterproductie is een soort reactie op die programma’s. Ik laat aan kinderen zien wat  de consequenties van je keuzes zijn. Hans vraagt aan een heks om goud te leren maken zodat hij snel rijk wordt. Die heks wil in ruil daarvoor zijn ziel. En als hij die uiteindelijk geeft wordt hij doodongelukkig en probeert hij zijn ziel terug te krijgen, maar dat gaat niet zo makkelijk.
Je gebruikt ‘de Schilderijententoonstelling ‘en ook ‘Liederen en dansen van de dood’ van Moussorgski; Is dat niet veel te zware muziek? “Dat zou je denken, maar ik gebruik alleen de muziek en alleen mijn eigen teksten. Moussorgski heeft zulke theatrale muziek geschreven en die past er heel goed bij. Ik heb nooit gehoord dat kinderen het niet leuk vinden of er onrustig van worden.”

Het mooie dramatische en het theatrale in je werk is vast een erfenis uit de periode dat je verbonden bent geweest aan het Werktheater. “Nee, dat heeft er niets mee te maken. Het was juist het Werktheater dat mij vroeg omdat ze meer met muziek wilden doen. Die relatie met muziek voel ik heel goed aan. Het zal er wel mee te maken hebben dat ik als kind met mijn vader iedere zondag naar de hoogmis moest en daar boven op het koor zat en luisterde naar polyfone muziek, en dat ik twee uur lang mijn kop moest houden. Ik ging dan zitten en misschien heb ik toen wel de eigenschap ontwikkeld dat ik in muziek  verhalen hoor en dat ik in de sfeer van de muziek teksten maak.”
Wat verwacht je van de voorstelling in een openluchttheater als Cabrio? “Het is zo’n sfeervol theater,  zo de oudste vorm van theater, echt 1000 jaar oud. Zo in de natuur spelen is bijzonder en anders. Het is een vorm die niet makkelijker is. In een theater binnen bijvoorbeeld gaat het licht uit en ga je beginnen. Hier gebruik je de omgeving als decor. Dat is heel speciaal.”
Over enkele jaren bereik je de pensioengerechtigde leeftijd; ga je dan stoppen? “Nee, nee ik heb nog allerlei plannen. Het lijkt me heel leuk om jongeren te betrekken bij de voorstellingen. Zij zijn  mensen die het vak moeten overnemen. En ik hoop dat ze klassieke muziek voor kinderen toegankelijk maken. Jongeren die met mij een operaproject willen doen zoals ik het doe. Daar wil ik meer naartoe werken.”
‘De jongen, het meisje en de heks van het woeste woud’  door Frank Groothof, met muziek van M. Moussorgski. Te zien:  4 juli in openluchttheater Cabrio in Soest. Voor kinderen vanaf 7 jaar. www.openluchttheatersoest.nl/
Eerder gepubliceerd in de Gooi- en Eemlander op 30 juni 2010

‘In de buitenlucht spelen is altijd feestelijk’

Leon van der Zande
Voor de eerste keer programmeert Openluchttheater Cabrio in Soest op zaterdag 21 augustus een Stand-up Comedy Night. Een avond vol met anekdotes, grappen en oneliners. De presentatie ligt in handen van de bekende Brabantse cabaretier Leon van der Zanden en met medewerking van nog drie andere cabaretiers.
Wat gaan jullie precies die avond doen? 
Van der Zanden: “Dat weet ik nog niet. We zijn met vier jongens met allemaal een verhaallijntje in ons hoofd.  Met de inbreng van het publiek, hun enthousiasme, met gelach, of geen gelach, proberen we een voorstelling gestalte te geven. Ik zal dingen linken uit mijn vorige show ‘Cola’ maar ook wat vertellen over nu en bijvoorbeeld over mijn vakantie. Het wordt een grote wisselwerking met het publiek met vragenstellen en daar op in gaan.”
Vind je presenteren leuk?
“Meestal speel ik vier á vijf keer in de week mijn eigen programma en soms is presenteren dan een verademing. Dat je vrij bent om te kunnen praten met mensen en daardoor op nieuwe ideeën te kunnen komen; inspiratie op te doen.”
Wat is het verschil tussen stand-up comedy en cabaret?
“Er zijn een paar dingetjes: stand-up comedy is per definitie een optreden met alleen een microfoon. Er is veel improvisatie, interactie met het publiek, en de grapdichtheid is hoger. Bij cabaret kan alles anders zijn: je kunt opkomen met een raar hoedje, een pak aantrekken, en je maakt gebruik van het decor en muziek. En je hebt langere verhalen, en liedjes.”
Wie zijn de andere drie cabaretiers?
“Dara Faizi is afkomstig uit Afghanistan; hij heeft al eens een cabaretprijs gewonnen op een festival in Amstelveen, Jochen Otten komt uit Brabant en is al redelijk bekend, en de Rotterdamse Chris van de Ende komt mee. Chris treedt veel op in België. Ik ken hem  vrij goed en hij maakt in een hoog tempo grappen. Hollandse grappen? Het is een combinatie van verschillende culturen en dat heb ik in mijn eerste twee programma’s ook gedaan. Dat ik niet uit Limburg kom maar uit Brabant. Ik heb dat nu wel achter me gelaten en ik ben nu meer bezig hoe mensen met elkaar omgaan; intermenselijk contact, niet qua cultuur maar hoe mensen zijn.”
Is er verschil tussen optreden boven de rivieren of optreden daaronder? 
“Ik kan er niet veel over zeggen, maar boven de rivieren is het minder open en eronder is het sneller gezellig. Boven kijken ze meer de kat uit de boom. Maar dat is ook niet altijd waar. Het heeft ook te maken met traditie: als een theater vier keer in de week een cabaretvoorstelling heeft of één keer in de twee maanden, dan is dat toch een verschil. En bij een theatertje als Zuidplein in Rotterdam komt bijvoorbeeld weer heel ander publiek dan in het Luxor in dezelfde stad.”
Wat denk je van Cabrio?
“In de buitenlucht spelen is altijd feestelijk. Het publiek is losser en je maakt sneller contact met ze. Er heerst een picknickgevoel. Mensen houden er rekening mee dat het kan gaan regenen.”
Wat zijn je plannen voor het komend seizoen?
 “Mijn voorstelling ‘Cola’ gaat in reprise; ik speel daarvan van september tot december zo’n vijftig voorstellingen. En in maart volgend jaar ga ik beginnen met mijn nieuwe theatervoorstelling ‘Vruchtvlees’. Die ga ik try-outen tot juni en in september ga ik er verder mee. Ik heb dan de tijd om het programma lekker in te spelen.”

Cabrio Stand-up Comedy Night, 21 augustus 2010, Soest,, Cabrio. www.openluchttheatersoest.nl. Eerder verschenen in de Gooi- en Eemlander 12 augustus 2010.